04.04.2020, 15:06

G E N C O...

Tiyatro bir sanat dalıdır ve "sanat; düşünebilen, gerçeği görebilen, toplumu anlayabilen insanların işidir."

(Tolstoy)

****

Bir ömür tiyatro demek Genco Erkal,

Nâzım Hikmet’in

"şiir serüveninin"

anlatıldığı 91 şiirini seslendirdiği

"Ne Güzel şey Hatırlamak Seni" CD’si için

şöyle tanımda bulunur:

"Tiyatro, kuma yazılan yazı gibi,

yel üfürdü su götürdü, bitiyor gidiyor.

Kalıcı bir şey olsun istedik."

"Ölünce unutulmak istemiyorsanız,

ya okunmaya değer şeyler yazın ya da

yazılmaya değer işler yapın” der bilge.

Yani; kalıcı işler…

İşte şu "kesin tecrit günlerinde" okuduğum Ayşegül Sevinç’in

"Genco Erkal’ın Dostlar Tiyatrosu Serüveni-

Güneşin Sofrası’nda" isimli kitabı;

sanat yaşamında tam 60 yılı geride bırakan Genco Erkal’ı

ve kurucusu Dostlar Tiyatrosu’nu;

anlatıyor.

"Kalıcı bir işe" imza atan yazar, 60 yıl önce genç ve

hevesli bir oyuncu adayıyken

bugün tiyatromuzun en büyükleri arasındaki,

bir aydın olarak da gönüllerde taht kurmuş

bir sanatçıyı ve emeğiyle yoğurduğu

topluluğun, yarım asırda ulaştığı saygın

konumu -inceleyerek-

13 bölümde dillendiriyor.

*****

Genco Erkal,

daha Robert Kolej’de okurken

"Şekspir"i İngilizce oynayarak çıkmıştır ilk kez sahneye.

Çıkış o çıkıştır!..

Tiyatromuzda ilk tek kişilik oyunu AST’da

"Bir Delinin Hatıra Defteri"yle oynamıştır.

"Poprişçin" karakteri başkaldıran bir kişidir.

Nâzım Hikmet ve Bertolt Brecht’in düşüncelerinden etkilenmiştir.

Onlar sayesinde tiyatronun toplumsal işlevini de perdeye taşımıştır.

"Bana ihanet etmediler.

Ben de onlara! Oyunlarını oynadım, şiirlerini söyledim.

Özdeşleşme var aramızda." der iki şair için ve ekler Erkal;

"Beni ben yapan Nâzım’dır.

Onun sesi oldum, o benim özüm!"

Politik tiyatro yapmayı seçmiş Genco Erkal için Nâzım Hikmet "Manevi lider", Brecht de kuramsal lider!

Şiirden ilk tiyatroyu, "Kerem Gibi"yle sahneleyendir.

Nâzım’ı Fransızca da Yunanca da oynayan aktördür.

Sahnede ölmek ister hep!

"Tiyatro başımın tacı" der ve devam eder:

"Tiyatroda umudu paylaşıyoruz, ilerleyen aydınlığın içinde olduğumuzu görüyoruz. Beni ayakta tutan da ilerleyen aydınlığın içinde olmak!.."

80.yaşına bastığı gün

Ece Saruhan onun için şu ifadeye yer vermiştir;

"Bütün mesele yürekte dizelerinin vücut bulmuş hali olan o kocaman ‘o’nun, tiyatromuzun 80 yaşındaki özellikle gençlerin sarılmaya doyamadığı, gövdesi umuttan çınarıdır Genco Erkal!.."

Dostlar Tiyatrosu da, çocuğu gibidir!..

Ayla Algan, Halit Akçatepe, Şevket Altuğ,

Zeliha Berksoy, Ahmet Gülhân, Salih Kalyon,

Macit Koper,

Ahmet Mekin,

Güler Ökten, Ali Taygun, Zeynep Tedü,

Gülsen Tuncer,

Sumru Yavrucuk, Işık Yenersu ve yüzü geçen tiyatro ustası…

Her birinin yolu, Dostlar’dan geçmiştir.

"Rosenbergler Ölmemeli",

"Asiye Nasıl Kurtulur", "Aslan Asker Şvayk",

"Abdülcanbaz", "Azizname", "Kerem Gibi",

"Düşmanlar", "Brecht Kabare", "Yalınayak Sokrates",

"İnsanlarım", "Simyacı", "Can’’, "Sivas 93",

"Yaşamaya Dair", "Güneşin Sofrasında-

Nâzım ile Brecht" ve "Merhaba",

Genco Erkal tiyatrosunun 60’ı aşkın

oyunu arasında unutulmazlardır.

****

Saldırılara uğrar, oyunları yasaklanır. Soruşturmalar...

Dava edilen oyunlar... Sayılarını unutmuştur!

12 Mart ve 12 Eylül’de çok darbe almıştır tiyatrosu.

Anadolu turneleri engellenmiştir.

Bu konuda şöyle konuşur Erkal;

"Hep bunlarla mücadeleyle geçti hayatımız ama bu da şuna yaradı, hem bir mücadele gücü veriyor, hem de söyleyeceğini dolaylı yoldan söyleme yaratıcılığını kamçıladığını söyleyebilirim."

Hemen Genco Erkal’lı bir anekdot;

Bursa’da "Asiye Nasıl Kurtulur"u oynarken

oyunda sustalı bıçak vardır. Ruhsatsız diye

başa gelmeyen kalmaz. "Mevcutlu" Siyasi Şube’ye alınır.

Nezarete atılırken nasılsa valinin son anda haberi olur, kurtulur.

Ancak sustalı polis emanetine alınır bir naylon torba içinde!..

*****

Sanatçının "aydın" kimliğini tamamlayan

"toplumcu duruş"u ise -politik baskı ve

enflasyon/kriz dönemlerinin olumsuz

etkisine

karşın- sorumluluğunu taşıdığı

sahne olaylarının başlıca çıkış noktası olmuştur.

O duruşun bedelinin de ödendiğini yazar Ayşegül Sevinç.

Genco Erkal şiddete savaşa karşı tavır sergiledi.

Yeri geldi baskılar, haksızlığı,

hukuksuzlukları protesto için ücretsiz oyun oynadı.

TV’de, röportajlarında sözünü esirgemedi.

"Aldığı en büyük ödül de seyirciden geldi.

Onu izlemiş beş ayrı kuşaktan seyircinin

sevgisi, saygısı, ve bağlılığıyla bugünlere ulaştı.

Asla tevazuyu bırakmadı.

Genç çiftler

doğan çocuklarına 'Genco' adını koydu."

Genco Erkal,

Dostlar Tiyatrosu

serüveniyle tarih huzurunda dokunulmaz

gerçek sanatçılarımızdandır,

Türk tiyatrosunun temel taşıdır.

Yine Bostanlı Suat Taşer’de Genco Erkal’ı

Tülay Günal’la bir kez daha "Yaşamaya Dair"de

izlemek, doyumsuz yorumuyla "Nâzım Baba şiirlerini dinlemek" ümidiyle!

Sevginin gücüyle, umutla, dirençle, sağlıkla yaşama coşkusuyla!

Alkışlarla Genco Erkal, Nice Yıllara Dostlar Tiyatrosu!..

Yorumlar (0)
12
parçalı az bulutlu
banner17
Günün Karikatürü Tümü
Günün Anketi Tümü
Bergama İl Olmalı mı?
Bergama İl Olmalı mı?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 30 77
2. Fenerbahçe 29 71
3. Samsunspor 30 51
4. Eyüpspor 30 50
5. Beşiktaş 29 48
6. Başakşehir 29 45
7. Gaziantep FK 29 42
8. Konyaspor 31 40
9. Antalyaspor 30 40
10. Trabzonspor 29 39
11. Göztepe 29 39
12. Kasımpaşa 30 39
13. Kayserispor 29 36
14. Bodrum FK 31 34
15. Rizespor 29 34
16. Sivasspor 30 31
17. Alanyaspor 29 31
18. Hatayspor 30 19
19. A.Demirspor 29 -2
Takımlar O P
1. Kocaelispor 34 69
2. Karagümrük 34 60
3. Erzurumspor 34 58
4. Gençlerbirliği 34 58
5. Bandırmaspor 34 56
6. İstanbulspor 34 52
7. Keçiörengücü 34 51
8. Ahlatçı Çorum FK 34 51
9. Amed Sportif 34 51
10. Boluspor 34 49
11. Iğdır FK 34 49
12. Esenler Erokspor 34 49
13. Ümraniye 34 47
14. Pendikspor 34 45
15. Sakaryaspor 34 45
16. Manisa FK 35 41
17. Ankaragücü 35 39
18. Şanlıurfaspor 34 37
19. Adanaspor 34 27
20. Yeni Malatyaspor 34 -21
Takımlar O P
1. Liverpool 32 76
2. Arsenal 32 63
3. Newcastle 32 59
4. Nottingham Forest 32 57
5. M.City 32 55
6. Chelsea 32 54
7. Aston Villa 32 54
8. Bournemouth 32 48
9. Fulham 32 48
10. Brighton 32 48
11. Brentford 32 43
12. Crystal Palace 32 43
13. Everton 32 38
14. M. United 32 38
15. Tottenham 32 37
16. Wolves 32 35
17. West Ham United 32 35
18. Ipswich Town 32 21
19. Leicester City 32 18
20. Southampton 32 10
Takımlar O P
1. Barcelona 31 70
2. Real Madrid 31 66
3. Atletico Madrid 31 63
4. Athletic Bilbao 31 57
5. Villarreal 30 51
6. Real Betis 31 48
7. Celta Vigo 31 43
8. Mallorca 31 43
9. Real Sociedad 31 41
10. Rayo Vallecano 31 40
11. Getafe 32 39
12. Espanyol 31 38
13. Osasuna 31 38
14. Valencia 31 37
15. Sevilla 31 36
16. Girona 31 34
17. Deportivo Alaves 31 30
18. Las Palmas 31 29
19. Leganes 31 28
20. Real Valladolid 31 16

Gelişmelerden Haberdar Olun

@